قتل ابن خطل نخستين : عبد العزى بن هلال بن خطل الادرمى كه قبل از فتح مكه به مدينه آمد و مسلمانى گرفت و رسول خداى او را عبد اللّه ناميد و به صحبت مردى خزاعى يا رومى براى اخذ زكات به جماعتى از قبايل فرستاد ؛ و در عرض راه مرد خزاعى خدمت او همىكرد ؛ روزى با او گفت : طعامى از بهر من بساز تا چون از خواب برآيم به كار برم . اين بگفت و بخفت . مرد خزاعى اين سخن را وقعى ننهاد و خود نيز به قيلوله مشغول شد ؛ عبد العزى چون از خواب برآمد طعام را نساخته يافت خشم كرد و خزاعى را بكشت ؛ و از آن پس بيم كرد كه اگر به مدينه شود حكم به قصاص خواهد رفت ، لاجرم طريق ارتداد گرفت ، و آن چهارپايان كه از بهر صدقه اخذ كرده بود براند و به مكه آمد ، قريش او را گفتند : تو را به سوى ما چه بازآورد ؟ گفت : دينى از دين شما بهتر نيافتم . روز فتح مكه سلاح حرب بر تن راست كرده با مشركين قريش به جنگ خالد بن الوليد آمد ، چون قريش شكسته شدند او نيز بگريخت و پناه به خانهء كعبه برد و به زير پردهء خانه پنهان شد . بعد از فتح مكه به هنگامى كه پيغمبر مشغول طواف بود يك تن از اصحاب عرض كرد : يا رسول اللّه اينك ابن خطل است كه خود را معلّق به استار كعبه ساخته ، فرمود : او را مقتول سازيد ، لاجرم أبو بردة اسلمى او را عرضهء هلاك و دمار ساخت و به روايتى سعيد بن حريث بر او تاخت و عمار ياسر از او پيشى گرفت و عبد العزّى را با تيغ بگذرانيد .

--> - در مجموع ابن اثير از 8 مرد و 4 زن ياد مىكند ، مير خواند در روضة الصفا از 11 مرد و 6 زن ياد مىكند و خوانديد مؤلف حبيب السّير كه منبع اصلى او روضة الصفاست از 11 تن برد نام مىبرد كه اضافه بر اسامى ياد شده از : كعب بن زهير و حارث بن طلاله نام برده و از حويطب بن عبد العزّى ياد نمىكند . يازده تن مرد و 6 تن زن كه در روضة الصفا آمده بدين شرح‌اند : 1 . عبد العزى بن خطل ، 2 . عبد اللّه بن ابى السرح ، 3 . حويرث بن نقيذ بن وهب ، 4 . مقيس بن سبابه [ - صبابه / حنابه ] ، 5 . هبّار بن الاسود ، 6 . صفوان بن اميّه ، 7 . كعب بن زهير ، 8 . عبد اللّه بن زبعرى سهمى ، 9 . وحشى قاتل حمزه ( ع ) ، 10 . عكرمة بن ابى جهل ، 11 . حارث بن طالعه . و زنان : قرينه ، فرتنا ، ساره ، هند و ام سعد و نفر ششم را مولاة ابن خطل بدون ذكر نام ياد مىكند .